Rozdział I.
Postanowienia ogólne
§ 1. Słownik pojęć.
Ilekroć w niniejszych Standardach Ochrony Małoletnich jest mowa o:
- Standardach – należy przez to rozumieć niniejszy dokument wraz z załącznikami, wprowadzony na podstawie zarządzenia Dyrektora Gminnego Ośrodka Turystyki i Promocji w Rudach,
- Gminny Ośrodek Turystyki i Promocji w Rudach lub GOTIP w Rudach – należy przez to rozumieć samorządową instytucję kultury pod nazwą Gminny Ośrodek Turystyki i Promocji w Rudach (47-420 Rudy) przy ul. Szkolnej 1, wpisaną do Rejestru Instytucji Kultury prowadzonego przez Gminę Kuźnia Raciborska pod nr 2, posiadającą NIP 6392012767 oraz REGON: 367333680,
- Dyrektorze – należy przez to rozumieć Dyrektora Gminnego Ośrodka Turystyki i Promocji w Rudach,
- Koordynatorze – należy przez to rozumieć pracownika Gminnego Ośrodka Turystyki i Promocji w Rudach odpowiedzialnego za wdrożenie i przestrzeganie Standardów oraz przygotowanie pracowników i zleceniobiorców do stosowania Standardów, jak również realizację innych obowiązków wskazanych w Standardach,
- małoletnim – należy przez to rozumieć każdą osobę, która nie ukończyła 18. Roku życia,
- pracowniku – należy przez to rozumieć każdą osobę zatrudnioną w GOTIP w Rudach, bez względu na formę zatrudnienia, w tym w szczególności pracownika, praktykanta, wolontariusza, stażystę itp., który w związku z pełnioną funkcją lub wykonywanymi zadaniami ma lub może mieć kontakt z małoletnimi,
- zleceniobiorcy – należy przez to rozumieć podmioty świadczące czynności na podstawie umów cywilnoprawnych na rzecz GOTIP w Rudach, w trakcie których mają lub mogą mieć kontakt z małoletnimi,
- rodzicu – należy przez to rozumieć przedstawiciela ustawowego małoletniego pozostającego pod jego władzą rodzicielską,
- opiekunie – należy przez to rozumieć opiekuna prawnego małoletniego, tj. osobę, która jest przedstawicielem ustawowym małoletniego, może dokonywać czynności prawnych w imieniu małoletniego i ma za zadanie chronić jego interesy prawne, osobiste i finansowe,
- przemocy – należy przez to rozumieć jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie naruszające prawa lub dobra osobiste małoletniego, w szczególności narażające małoletniego na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia, naruszające jego godność, nietykalność cielesną, wolność, w tym seksualną, powodujące szkody na jego zdrowiu fizycznym lub psychicznym, a także wywołujące cierpienie i krzywdy moralne u małoletniego dotkniętego przemocą
- ustawie – należy przez to rozumieć ustawę z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 560).
§ 2. Stosowanie Standardów.
- Pracownicy/zleceniobiorcy realizują zasady ochrony małoletnich w ramach obowiązującego prawa, przepisów wewnętrznych GOTIP w Rudach, w tym Standardów, oraz swoich kompetencji.
- Zasady bezpiecznych relacji pracowników/zleceniobiorców z małoletnimi, określone przez Standardy, obowiązują wszystkich pracowników/zleceniobiorców, a także każdą dorosłą osobę mającą kontakt z małoletnimi korzystającymi z usług GOTIP w Rudach lub znajdującymi się pod opieką pracowników/zleceniobiorców SKW, jeśli kontakt ten odbywa się za zgodą GOTIP w Rudach i/lub na jej terenie.
- Znajomość i zaakceptowanie Standardów są potwierdzane przez pracowników podpisaniem oświadczenia, którego wzór stanowi załącznik nr 2 do Standardów. Znajomość i zaakceptowanie Standardów są potwierdzone przez zleceniobiorców podpisaniem oświadczenia zawartego w treści umowy łączącej go z GOTIP w Rudach.
- Rekrutacja pracowników i zleceniobiorców, w szczególności w przypadku pracowników i zleceniobiorców mających bezpośredni kontakt z małoletnimi, odbywa się z uwzględnieniem zasad określonych w Standardach oraz przepisów rozdziału 3 ustawy.
Rozdział II.
Zasady zapewniające bezpieczne relacje między małoletnim a personelem GOTIP w Rudach oraz zachowania niedozwolone wobec małoletnich
§ 1. Relacje między pracownikami i zleceniobiorcami z małoletnimi.
- Pracownicy i zleceniobiorcy w relacjach z małoletnimi kierują się ich dobrem i działają w ich najlepszym interesie, z poszanowaniem ich godności i potrzeb.
- Pracownicy i zleceniobiorcy zobowiązani są do utrzymywania profesjonalnych relacji z małoletnimi przy zastosowaniu działań i komunikatów adekwatnych do sytuacji, wieku małoletnich i stopnia ich rozwoju.
- Pracownicy i zleceniobiorcy traktują małoletnich z szacunkiem i cierpliwością.
§ 2. Komunikacja między pracownikami i zleceniobiorcami a małoletnimi.
- Komunikacja między pracownikami i zleceniobiorcami a małoletnimi powinna być prowadzona z zachowaniem szacunku, cierpliwości, uważności i zrozumienia.
- Odpowiedzi i informacje udzielane małoletnim powinny być udzielane w sposób adekwatny do ich wieku i sytuacji.
- Pracownicy i zleceniobiorcy są zobowiązani do każdorazowego poinformowania małoletnich o decyzjach podejmowanych w stosunku do nich oraz wyjaśnienia im ich podstaw. Podejmowanie decyzji dotyczących małoletnich powinno następować z poszanowaniem ich godności i w miarę możliwości uwzględniać ich oczekiwania.
- Komunikacja z małoletnimi powinna się odbywać w sposób, który nie będzie ich zawstydzać, lekceważyć ani obrażać.
- Pracownicy i zleceniobiorcy zobowiązani są informować małoletnich o formach zgłaszania sytuacji, w których czują się niekomfortowo.
- Pracownicy i zleceniobiorcy zobowiązani są do wysłuchania małoletniego lub wskazania osoby, z którą mogą porozmawiać celem uzyskania pomocy lub podjęcia reakcji na niewłaściwe zachowanie.
§ 3. Zakaz stosowania wobec małoletnich określonych (niedozwolonych) zachowań.
- W obecności małoletnich zabronione są jakiekolwiek niestosowne zachowania, w szczególności używanie wulgarnych słów, gestów lub żartów, obraźliwe uwagi pod adresem małoletniego lub innych osób, nawiązywanie w wypowiedziach do aktywności lub atrakcyjności seksualnej, nadużywanie w stosunku do małoletniego władzy, jak również używanie w stosunku do małoletniego jakiejkolwiek formy przemocy.
- Zabronione jest krzywdzenie małoletnich w jakiejkolwiek formie.
- Pracownicy i zleceniobiorcy nie mogą krzyczeć na małoletniego, z wyjątkiem szczególnych przypadków wynikających z bezpieczeństwa małoletniego.
- Pracownikom i zleceniobiorcom nie wolno nawiązywać z małoletnim jakichkolwiek relacji, w szczególności seksualnych, ani składać mu propozycji o nieodpowiednim charakterze. Obejmuje to także seksualne komentarze, żarty, gesty oraz udostępnianie małoletnim treści erotycznych i pornograficznych bez względu na ich formę.
- Pracownikom i zleceniobiorcom nie wolno proponować małoletnim alkoholu, wyrobów tytoniowych ani nielegalnych substancji, jak również używać ich w obecności małoletnich.
§ 4. Zasada równego traktowania.
- Pracownicy i zleceniobiorcy są zobowiązani do równego traktowania małoletnich bez względu na ich płeć, orientację seksualną, sprawność/niepełnosprawność, status społeczny, etniczny, kulturowy, religijny i światopogląd.
- Pracownicy i zleceniobiorcy są zobowiązani do unikania faworyzowania małoletnich bez względu na przyczynę.
§ 5. Zasady utrzymywania kontaktów fizycznych z małoletnimi.
- Dopuszczalne są fizyczne kontakty pracowników i zleceniobiorców z małoletnimi, które są stosowne i spełniają zasady bezpiecznego kontaktu, tj. są odpowiedzią na potrzeby małoletniego w danym momencie oraz uwzględniają wiek małoletniego, etap rozwojowy, płeć, kontekst kulturowy i sytuacyjny.
- Pracownicy i zleceniobiorcy dokonując oceny stosowności kontaktu fizycznego z małoletnim kierują się zawsze swoim profesjonalnym osądem, słuchając, obserwując i odnotowując reakcję małoletniego, pytając go o zgodę na kontakt fizyczny.
- Pracownikom i zleceniobiorcom nie wolno bić, szturchać, popychać ani w jakikolwiek inny sposób naruszać integralności fizycznej małoletniego. Pracownicy i zleceniobiorcy nie mogą dotykać małoletniego w sposób, który może być uznany za nieprzyzwoity lub niestosowny.
§ 6. Zasady utrzymywania kontaktów z małoletnimi poza GOTIP w Rudach.
- Kontakt pracowników i zleceniobiorców z małoletnimi powinien odbywać się wyłącznie w godzinach pracy pracowników/zleceniobiorców i dotyczyć celów mieszczących się w zakresie ich obowiązków.
- Zabronione jest zapraszanie małoletnich do miejsca zamieszkania pracownika lub zleceniobiorcy, spotykania się z nimi poza godzinami pracy, jak również utrzymywanie prywatnych kontaktów z małoletnimi poprzez prywatne kanały komunikacji (prywatny telefon, e-mail, komunikatory, profile w mediach społecznościowych).
- Pracownicy i zleceniobiorcy mogą utrzymywać służbowe kontakty z małoletnimi wyłącznie za pośrednictwem rodzica lub opiekuna oraz wyłącznie poprzez służbowe kanały informacji (e-mail, telefon służbowy).
- Utrzymywanie relacji towarzyskich lub rodzinnych (jeśli małoletni i rodzice/opiekunowie małoletnich są osobami bliskimi pracownika lub zleceniobiorcy) wymaga zachowania poufności wszystkich informacji dotyczących innych małoletnich oraz ich rodziców/opiekunów.
§ 7. Prawo do prywatności małoletnich.
- Pracownicy i zleceniobiorcy nie mogą ujawniać jakichkolwiek informacji, w szczególności informacji wrażliwych, dotyczących małoletniego osobom nieuprawnionym. Informacje wrażliwe obejmują wizerunek małoletniego, informacje o jego sytuacji rodzinnej, ekonomicznej, medycznej, opiekuńczej i prawnej.
- Pracownicy i zleceniobiorcy nie mogą utrwalać wizerunku małoletnich (filmowanie, nagrywanie głosu, fotografowanie) dla potrzeb prywatnych. Dotyczy to także umożliwienia osobom trzecim utrwalenia wizerunków małoletnich. Utrwalanie wizerunku małoletnich jest możliwe wyłącznie na potrzeby GOTIP w Rudach oraz za zgodą rodzica lub opiekuna, która jest udzielana w formie pisemnej. Pracownicy i zleceniobiorcy są zobowiązani każdorazowo do poinformowania rodzica lub opiekuna oraz małoletniego o celu utrwalenia wizerunku.
Rozdział III.
Zasady i procedura podejmowania interwencji w sytuacji podejrzenia krzywdzenia małoletniego lub posiadania informacji o krzywdzeniu małoletniego
§ 1. Zgłaszanie nieodpowiednich zachowań.
- Zgłoszenia zaobserwowanego zagrożenia może dokonać każdy pracownik lub zleceniobiorca.
- Zgłoszenia należy dokonywać na adres e-mail kontakt@kolejkarudy.pl lub do Koordynatora w formie notatki służbowej, podając informacje dotyczące małoletniego wraz z opisem zaobserwowanej sytuacji.
- Koordynator po przeanalizowaniu sytuacji przesyła informację do odpowiednich służb (np. MOPS, policja, prokuratura, sąd rodzinny).
- Jeśli przed zgłoszeniem do Koordynatora były powzięte działania mające na celu ochronę małoletniego, zgłaszający wypełnia kartę interwencji (załącznik nr 3 do Standardów).
§ 2. Krzywdzenie małoletniego.
- W przypadku gdy pracownikowi lub zleceniobiorcy zgłoszono krzywdzenie lub podejrzenie krzywdzenia małoletniego przez jakąkolwiek osobę dorosłą (rodzica/opiekuna lub inną osobę), pracownik/zleceniobiorca zobowiązany jest do niezwłocznego sporządzenia odpowiedniej notatki służbowej, przekazania jej do Koordynatora, który następnie przekazuje ją do odpowiednich służb.
- W przypadku zauważenia przez pracownika lub zleceniobiorcę krzywdzenia małoletniego przez rodzica/opiekuna/dorosłego, pracownik lub zleceniobiorca jest obowiązany podjąć próbę przerwania zaistniałej sytuacji. W przypadku braku reakcji ze strony rodzica/opiekuna/dorosłego, pracownik lub zleceniobiorca prosi o podanie informacji dotyczących danych osobowych rodzica/opiekuna/dorosłego celem sporządzenia notatki służbowej/karty interwencji, powołując się na przepisy Standardów.
- W przypadku gdy zgłoszono krzywdzenie małoletniego przez pracownika lub zleceniobiorcę, wówczas osoba ta zostaje odsunięta od pracy z małoletnimi do czasu wyjaśnienia sprawy.
- W przypadku potwierdzenia informacji o krzywdzeniu małoletniego, Dyrektor ma możliwość udzielenia kary porządkowej pracownikowi zgodnie z Kodeksem pracy. W przypadku zleceniobiorcy Dyrektor może podjąć decyzję o rozwiązaniu umowy ze zleceniobiorcą.
- W sytuacji gdy naruszenie dobra małoletniego jest znaczne, w szczególności gdy doszło do dyskryminacji lub naruszenia godności małoletniego, należy rozważyć rozwiązanie stosunku prawnego z osobą, która dopuściła się krzywdzenia lub zarekomendować takie rozwiązanie zwierzchnikom tej osoby.
- Jeżeli osoba, która dopuściła się krzywdzenia, nie jest bezpośrednio zatrudniona przez GOTIP w Rudach, lecz przez podmiot trzeci, wówczas należy podmiotowi trzeciemu nakazać wskazanie innej osoby celem wykonania usługi, a w razie potrzeby rozwiązać umowę z instytucją współpracującą lub podmiotem świadczącym usługi na rzecz GOTIP w Rudach.
- Wszyscy pracownicy i zleceniobiorcy, którzy w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych podjęli informację o krzywdzeniu małoletniego lub informacje z tym związane, są zobowiązane do zachowania tych informacji w tajemnicy, poza tymi informacjami, które przekazywane są uprawnionym instytucjom.
- W przypadku, gdy podejrzenie zagrożenia bezpieczeństwa małoletniego zgłosili rodzice/opiekunowie małoletniego, a podejrzenie to nie zostało potwierdzone, należy o tym fakcie poinformować rodziców/opiekunów małoletniego na piśmie.
Rozdział IV.
Procedury i osoby odpowiedzialne za składanie zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na szkodę małoletniego
- Dyrektor wyznacza Koordynatora jako osobę odpowiedzialną za składanie zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na szkodę małoletniego oraz zawiadamiania sądu opiekuńczego. Informacja o osobie odpowiedzialnej za składanie zawiadomień wywieszona jest w punkcie kasowym GOTIP w Rudach (ul. Szkolna 1).
- W przypadku podejrzenia, że życie małoletniego jest zagrożone lub grozi mu ciężki uszczerbek na zdrowiu należy niezwłocznie poinformować odpowiednie służby (policja, pogotowie ratunkowe), dzwoniąc pod numer alarmowy 112, 997 (policja) lub 999 (pogotowie ratunkowe).
- Poinformowania służb dokonuje pracownik lub zleceniobiorca, który pierwszy powziął informację o zagrożeniu, następnie wypełnia kartę interwencji wraz z notatką służbową
Rozdział V.
Zasady przeglądu i aktualizacji Standardów Ochrony Małoletnich
- Dyrektor wyznacza Koordynatora jako osobę odpowiedzialną za stosowanie i monitorowanie stosowania Standardów oraz informuje o wyznaczonej osobie pozostałych pracowników.
- Koordynator jest odpowiedzialny za monitorowanie realizacji Standardów, za reagowanie na sygnały ich naruszenia, prowadzenie rejestru zgłoszeń oraz proponowanie zmian w Standardach.
- Koordynator przeprowadza wśród pracowników, raz na 2 lata, ankietę monitorującą poziom realizacji Standardów.
- Koordynator dokonuje opracowania ankiet wypełnionych przez pracowników oraz sporządza na tej podstawie raport z monitoringu, który następnie przekazuje Dyrektorowi.
- Dyrektor wprowadza do Standardów niezbędne zmiany i ogłasza pracownikom, zleceniobiorców, małoletnim i ich rodzicom/opiekunom nowe brzmienie Standardów.
Rozdział VI.
Zakres kompetencji osoby odpowiedzialnej za przygotowanie personelu GOTIP w Rudach do stosowania Standardów Ochrony Małoletnich, zasady przygotowania tego personelu do ich stosowania oraz sposób dokumentowania tej czynności
- Przed nawiązaniem z osobą stosunku pracy lub przed dopuszczeniem osoby do innej działalności związanej z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem lub realizacją innych zainteresowań przez małoletnich Koordynator uzyskuje informacje czy dane tej osoby są zamieszczone w Rejestrze z dostępem ograniczonym lub w Rejestrze osób, w stosunku do których Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 wydała postanowienie o wpisie w Rejestrze.
- Osobą odpowiedzialną za przygotowanie pracowników do stosowania Standardów jest Koordynator.
- Koordynator zobowiązany jest posiadać niezbędną wiedzę pozwalającą na przeprowadzenie szkoleń pracowników, obejmujących w szczególności następujące zagadnienia:
- rozpoznawanie symptomów krzywdzenia małoletnich,
- procedury interwencji w przypadku podejrzeń krzywdzenia małoletnich,
- odpowiedzialność prawna pracowników zobowiązanych do podejmowania interwencji w przypadku podejrzenia lub stwierdzenia krzywdzenia małoletnich.
- Szkolenia, o których mowa w ust. 3, są organizowane raz w roku, w terminie wskazanym przez Dyrektora.
- Koordynator zobowiązany jest zapoznać pracowników ze Standardami oraz odebrać od każdego pracownika oświadczenie o zapoznaniu się ze Standardami.
- Pracownicy nowo zatrudnieni w placówce są zapoznawani ze Standardami przed rozpoczęciem pracy oraz potwierdzają ten fakt składając oświadczenie o zapoznaniu się ze Standardami.
Rozdział VII.
Zasady i sposób udostępniania rodzicom albo opiekunom prawnym lub faktycznym oraz małoletnim Standardów Ochrony Małoletnich do zaznajomienia się z nimi i ich stosowania
Standardy są dostępne dla wszystkich osób, w szczególności dla pracowników, zleceniobiorców, małoletnich i ich rodziców/opiekunów, poprzez wywieszenie Standardów (oraz ich wersji skróconej) w punkcie kasowym GOTIP w Rudach oraz poprzez ich zamieszczenie na stronie internetowej GOTIP w Rudach (www.kolejkarudy.pl).
Rozdział VIII.
Osoby odpowiedzialne za przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających małoletniemu i udzielenie mu wsparcia
Osobą odpowiedzialną za przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających małoletniemu i udzielenie mu wsparcia jest Koordynator.
Rozdział IX.
Sposób dokumentowania i zasady przechowywania ujawnionych lub zgłoszonych incydentów lub zdarzeń zagrażających dobru małoletniego
- Koordynator tworzy wewnętrzny rejestr ujawnionych lub zgłoszonych incydentów lub zdarzeń zagrażających dobru małoletniego.
- Rejestr, o którym mowa w ust. 1, przechowywany jest w pomieszczeniach administracyjnych GOTIP w Rudach.
Rozdział X.
Wymogi dotyczące bezpiecznych relacji między małoletnimi
- W przypadku podejrzenia krzywdzenia małoletniego przez innego małoletniego przebywającego na terenie GOTIP w Rudach należy zwrócić uwagę opiekuna grupy na zaistniałą sytuację (np. nauczyciela lub osoby, pod której opieką pozostają małoletni), który z racji opieki nad grupą podejmie próbę wyjaśnienia sytuacji. Pracownik/zleceniobiorca zobowiązany jest sporządzić odpowiednią notatkę służbową i wypełnić kartę interwencji (osobno dla osoby krzywdzonej i krzywdzącej), które niezwłocznie powinien przekazać Koordynatorowi.
- W przypadku podejrzenia krzywdzenia małoletniego przez innego małoletniego przebywającego na terenie GOTIP w Rudach (np. na zajęciach grupowych z udziałem rodziców) należy zwrócić uwagę rodziców na zaistniałą sytuację. Pracownik/zleceniobiorca zobowiązany jest sporządzić odpowiednią notatkę służbową i wypełnić kartę interwencji (osobno dla osoby krzywdzonej i krzywdzącej), które niezwłocznie powinien przekazać Koordynatorowi.
- W trakcie rozmów należy upewnić się, że małoletni podejrzewany o krzywdzenie innego małoletniego sam nie jest krzywdzony przez rodziców, opiekunów, innych dorosłych bądź innych małoletnich.
- Jeżeli osobą podejrzewaną o krzywdzenie jest małoletni w wieku od 13 do 17 lat, a jego zachowanie stanowi czyn karalny, należy ponadto poinformować właściwy miejscowo sąd rodzinny lub policję poprzez pisemne zawiadomienie.
- Jeżeli osobą podejrzewaną o krzywdzenie jest małoletni powyżej 17 lat, a jego zachowanie może stanowić czyn karalny, wówczas należy poinformować właściwą miejscowo jednostkę policji lub prokuratury poprzez pisemne zawiadomienie.
Rozdział XI.
Zasady korzystania z urządzeń elektronicznych z dostępem do sieci Internet
Na terenie GOTIP w Rudach dostępna jest sieć wi-fi zabezpieczona hasłem dostępu, do którego dostęp mogą uzyskać wyłącznie opiekunowie małoletniego, biorącego udział w wydarzeniach kulturalnych w charakterze artysty.
Rozdział XII.
Procedury ochrony dzieci przed treściami szkodliwymi i zagrożeniami w sieci Internet oraz utrwalonymi w innej formie
- Ujawnione treści nielegalne lub niezgodne z regulaminem danej strony zgłaszane są administratorom tej strony.
- W przypadku zgłoszenia o dostępie do treści nieodpowiednich, administrator sieci ustala okoliczności zdarzenia, podejmując próbę ustalenia sprawcy i świadków incydentu, a także zabezpiecza dowody, konfiguruje zabezpieczenia sieci SKW, aby na nowo zablokować dostęp do niewłaściwych treści. Z poczynionych ustaleń sporządza notatkę o przebiegu interwencji.
- Jeśli treści niebezpieczne dotyczą osób niezwiązanych z GOTIP w Rudach, Dyrektor zgłasza zdarzenie odpowiednim służbom (sądowi rodzinnemu lub Policji), przekazując zabezpieczone materiały.
- Współpraca z organami ścigania lub sądem rodzinnym obligatoryjnie musi zaistnieć w przypadku naruszenia zakazu rozpowszechniania materiałów pornograficznych z udziałem małoletniego (osoby poniżej 18 roku życia – art. 202 § 3 kodeksu karnego) oraz treści propagujących publicznie faszystowski lub inny totalitarny ustrój państwa lub nawołujących do nienawiści na tle różnic narodowościowych, etnicznych, rasowych, wyznaniowych (art. 256 i art. 257 kodeksu karnego).
Rozdział XIII.
Przepisy końcowe
- Standardy wchodzą w życie z dniem ich ogłoszenia.
- Ogłoszenie Standardów następuje w sposób przyjęty w GOTIP w Rudach.
- Integralną częścią Standardów są następujące załączniki:
- Załącznik nr 1 – Wersja skrócona Standardów Ochrony Małoletnich w samorządowej instytucji kultury pod nazwą Gminny Ośrodek Turystyki i promocji w Rudach zawierająca informacje istotne dla małoletnich,
- Załącznik nr 2 – Oświadczenie o zapoznaniu się ze Standardami Ochrony Małoletnich obowiązującymi w Gminnym Ośrodku Turystyki i Promocji w Rudach,
- Załącznik nr 3 – Karta interwencji.

